Pamięci zmarłych redaktorów pisma Res Facta Nova

Michał Bristiger (1921-2016)

Michał Bristiger, muzykolog. Odbył studia lekarskie we Lwowie (1940-41), Bolonii (1945-46) i Warszawie (1946-51). Studiował również w Wyższej Szkole Higieny Psychicznej w Warszawie. Uczył się gry na fortepianie m.in. u Giuseppe Piccioli w Bolonii i u Jerzego Lefelda w Warszawie. W latach 1948-53 studiował muzykologię na Uniwersytecie Warszawskim, w 1955 roku uzyskał tytuł magistra muzykologii. W 1951 roku rozpoczął pracę zawodową w Instytucie Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego jako asystent, a następnie w latach 1958-70 jako adiunkt. W latach 1959-60 w ramach stypendium odbył studia zagraniczne w zakresie historii i teorii muzyki w Accademia di Santa Cecilia w Rzymie i Centre National de la Recherche Scientifique w Paryżu. W 1963 doktoryzował się na podstawie dysertacji „Forma wariacyjna w muzyce instrumentalnej Renesansu” napisanej pod kierunkiem Józefa M. Chomińskiego. Praca (nieopublikowana, jedynie jej części ukazały się w kraju i za granicą w formie artykułów) została nagrodzona przez Ministra Szkolnictwa Wyższego. Od 1970 roku był pracownikiem naukowym Instytutu Sztuki Państwowej Akademii Nauk w Warszawie, gdzie w 1980 habilitował się na podstawie pracy „Związki muzyki ze słowem. Z zagadnień analizy muzycznej” (wyd. PWM, Kraków 1986). W 1982 otrzymał tytuł docenta, a w 1990 profesora zwyczajnego. W 1991 przeszedł na emeryturę. W latach 1985-88 prowadził badania jako senior fellow w Institut für die Wissenschaften von Menschen w Wiedniu. Brał udział w wielu konferencjach muzykologicznych w Polsce i na świecie. Współorganizował kilkadziesiąt polsko-włoskich konferencji muzykologicznych. Prowadził zajęcia dydaktyczne z zakresu teorii i estetyki muzyki oraz historii muzyki na Uniwersytetach: Warszawskim (1955-72), Jagiellońskim (1970-1976), Adama Mickiewicza w Poznaniu (1983-85, 1987/88) oraz na studium doktoranckim Instytutu Sztuki PAN (1990-1991). Od 1983 współpracował z Instytutem Muzykologicznym Uniwersytetu w Palermo, a w latach 1992-1998 był zatrudniony na stałe jako profesor muzyki na Uniwersytecie Kalabryjskim w Arcavacata di Rende i równolegle przez trzy lata wykładał na Uniwersytecie Macerata-Fermo. Był konsultantem artystycznym w Teatrze Wielkim w Poznaniu i Łodzi oraz rektorem Międzynarodowej Akademii Mozartowskiej w Krakowie (1994/95). W latach 1994-1998 był kierownikiem artystycznym „Incontri” we Włoszech (Canna-Nocara i Nocera Terinese). Ważną dziedziną działalności Michała Bristigera jest krytyka muzyczna, popularyzacja muzyki oraz aktywne uczestnictwo w organizacji życia muzycznego. W latach 1952-57 współredagował dział muzyczny w „Przeglądzie Kulturalnym”. Od 1967 jest redaktorem naczelnym założonego przez siebie czasopisma „Res Facta” (po przerwie wznowionego jako „Res Facta Nova”) oraz towarzyszącej periodykowi „Biblioteki Res Facta”. Był twórcą i redaktorem naczelnym wydawanej w latach 1972-89 serii muzykologicznej „pPagine. Polsko-włoskie materiały muzyczne. Argomenti musicali polacco-italiani”, zawierającej materiały z organizowanych przez niego sympozjów. W 2001 powołał do życia stowarzyszenie i czasopismo internetowe o charakterze akademickim „De Musica”, w którym zamieszczane są prace autorów polskich i zagranicznych dotyczące muzyki, filozofii, estetyki, poezji i literatury. Ponadto w 1970 roku został członkiem redakcji „Collage” (Palermo), a w latach 1978-1986 był członkiem kolegium redakcyjnego „Acta Musicologica”, czasopisma wydawanego przez Międzynarodowe Towarzystwo Muzykologiczne. W 1980 został członkiem redakcji „International Review of the Aesthetics and Sociology of Music” (Zagrzeb). Zajmuje się również muzyczną publicystyką radiową, współtworząc magazyn „Atelier” w Programie II Polskiego Radia. Jest członkiem prestiżowych komitetów i stowarzyszeń naukowych w kraju i zagranicą, m.in. Rady Artystycznej w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej w Warszawie, konsultantem artystycznym Festiwalu Muzycznego Polskiego Radia, członkiem honorowym Związku Kompozytorów Polskich, członkiem Rady Naukowej Instytutu Sztuki PAN i Komitetu Nauk o Sztuce PAN oraz Antiquae Musicae Italicae Studiosi w Bolonii (od 1977). Od 1978 jest członkiem korespondentem Accademia delle Scienze dell'Instituto di Bologna, a od 1994 członkiem honorowym Institute of Advanced Musical Studies w Londynie. Jest również członkiem założycielem Towarzystwa im. Witolda Lutosławskiego. Za swoją działalność otrzymał wiele nagród, m.in.: Nagrodę Związku Kompozytorów Polskich (1983), Nagrodę Fundacji im. Alfreda Jurzykowskiego w Nowym Yorku za całokształt swojej pracy (1993), Nagrodę Muzyczną Polskiego Radia (2001). W 2004 roku otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu w Palermo, a rok później został laureatem Dorocznej Nagrody Ministra Kultury w dziedzinie muzyki. Michał Bristiger specjalizuje się w problematyce relacji między muzyką a słowem we włoskiej muzyce wokalnej XVII i XVIII wieku. Jest autorem wielu przekładów librett operowych i tłumaczeń tekstów muzykologicznych z języka włoskiego. W 2001 Instytut Sztuki PAN wydał tom prac zebranych „Myśl muzyczna” ilustrujący interdyscyplinarny charakter zainteresowań Michała Bristigera.

(biogram za www.nifc.pl)

Maciej Jabłoński (1962-2017)

Maciej Jabłoński, muzykolog, organizator życia muzycznego, publicysta, redaktor. W latach 1981-1987 studiował muzykologię na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (1987 - praca magisterska pt. Wybrane zagadnienia semiotycznej refleksji nad muzyką w świetle triadyczno-trychotomicznej teorii znaku Charlesa S. Peirce'a) zaś w 1999 roku uzyskał stopień doktora na postawie pracy Muzyka jako znak. Wokół semiotyki muzyki Eero Tarastiego. W 1994 roku założył Agencję Artystyczną „Art-Power”, zajmującą się organizacją festiwali i koncertów na terenie Polski i będącą oficjalnym reprezentantem Ewy Podleś w Polsce. W latach 1992-1994 był dyrektorem artystycznym Teatru Wielkiego im. S. Moniuszki w Poznaniu. Uczestniczył w wielu konferencjach muzykologicznych, brał udział w organizacji wielu konferencji, festiwali i koncertów. Był kierownikiem artystycznym Dni Muzyki G. Rossiniego, a także dyrektorem artystycznym festiwali Dni Muzyki i Teatru. Od 1989 jako krytyk muzyczny współpracuje z periodykami i prasą codzienną. Był członkiem Zarządu Towarzystwa Muzycznego im. H. Wieniawskiego w Poznaniu (1993-2002). Jest członkiem Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (od 1992), Komisji Naukowej Towarzystwa Muzycznego im. H. Wieniawskiego w Poznaniu (od 1992), Kolegium redakcyjnego „Res Facta Nova” Warszawa – Poznań (od 1993), członkiem zwyczajnym Związku Kompozytorów Polskich (od 1998).

(biogram za www.nifc.pl)

Jan Stęszewski (1929-2016)

Polski muzykolog. Urodził się w 1929 roku, zmarł 21 września 2016 roku. Muzykologię studiował na Uniwersytecie Poznańskim pod kierunkiem Adolfa Chybińskiego i Mariana Sobieskiego. Dyplom uzyskał w 1952 na podstawie pracy o scherzach Chopina. Po studiach pracował (do 1975) w Instytucie Sztuki Polskiej Akademii Nauk. W latach 1975-1999 był kierownikiem Zakładu Muzykologii Uniwersytetu Poznańskiego, którego jest profesorem. Prezes Związku Kompozytorów Polskich w latach 1969-73 oraz członek władz International Musicological Society od 1977 do 1987. Jako specjalista w dziedzinie etnomuzykologii i antropologii muzycznej zajmował się elementami ludowości w muzyce Chopina. Niemałe znaczenie dla interpretacji twórczości kompozytora mają także studia Stęszewskiego nad historią rytmów mazurkowych oraz badania nad kategorią narodowości w muzyce. Zainteresowania badawcze profesora Stęszewskiego koncentrują się na etnomuzykologii, zwłaszcza na folklorze polskim, metodologii muzykologicznej oraz jej interdyscyplinarności, a także na historii muzyki polskiej od XVII do XX w. Szczególne znaczenie dla muzykologii mają jego prace dotyczące pojęć stosowanych w dyscyplinie (np. Apokope 1967, Wzór, czy model 2003). Stęszewski należy do najbardziej aktywnych społecznie i organizacyjnie muzykologów polskich. Jego szczególną zasługą jest reaktywacja ośrodka muzykologii na uniwersytecie w Poznaniu. W latach 1948-52 Jan Stęszewski studiował muzykologię u A. Chybińskiego i M. Sobieskiego oraz dodatkowo etnografię u E. Frankowskiego i J. Gajka na uniwersytecie w Poznaniu; ponadto 1951-53 uczył się gry na fortepianie w PWSM w Poznaniu. W latach 1951-1975 pracował w Instytucie Sztuki Polskiej Akademii Nauk (do 1959 Państwowy Instytut Sztuki); tamże 1965 uzyskał stopień doktora na podstawie pracy „Problematyka historyczna kurpiowskich pieśni” (promotor J.M. Chomiński), a w 1994 habilitował się na Uniwersytecie Adama Mickiewicza. W latach 1975-2000 był kierownikiem Zakładu Muzykologii tamże; ponadto od 1973 prowadzi seminarium magisterskie na Uniwersytecie Jagiellońskim; wykładał m.in. na uniwersytetach: w Krakowie, Warszawie, Lublinie (KUL), Berlinie (Freie Universität.) Getyndze, Gironie. Rozwinął szeroko zakrojoną działalność organizacyjną na polu nauki, m.in. w latach 1969-73 był przewodniczącym Sekcji Muzykologów Związku Kompozytorów Polskich, w latach 1973-79 prezesem ZKP, w latach 1977-83 członkiem zarządu Międzynarodowego Towarzystwa Muzykologicznego, od 1979 do 1999 roku przewodniczącym Polskiej Rady Muzyki przy UNESCO, w latach 1984-87 wiceprzewodniczącym International Music Counsil, od 1976 jest członkiem głównego komitetu i jurorem Olimpiad Artystycznych, od 1973 członkiem jury Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym, a od 1981 jego przewodniczącym; od 1961 członkiem komitetu redakcyjnego O. Kolberg Dzieła Wszystkie oraz od 1996 wiceprzewodniczącym komitetu redakcyjnego H.Wieniawski Dzieła Wszystkie.

(biogram za www.nifc.pl)

Mieczysław Tomaszewski (1921-2019)

Polski muzykolog i edytor. Profesor Akademii Muzycznej w Krakowie, kierownik Katedry Teorii i Interpretacji Dzieła Muzycznego. Reprezentuje muzykologię zorientowaną humanistycznie. Studia muzykologiczne odbył u S. Łobaczewskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim (1954-59); doktoryzował się na Uniwersytecie Adama Mickiewicza na podstawie rozprawy Twórczość F. Chopina i jej recepcja (1984). Od 1952 pracował w Polskim Wydawnictwie Muzycznym w Krakowie (od 1954 redaktor naczelny, 1965-88 dyrektor). 1960-66 wykładał teorię i estetykę muzyczną na Uniwersytecie Jagiellońskim. Od 1959 był wykładowcą w PWSM (Akademia Muzyczna) w Krakowie (od 1971 docent, od 1989 profesor); 1966-86 kierował założonym przez siebie Podyplomowym Studium Edytorstwa Muzycznego, od 1967 Katedrą Edytorstwa Muzycznego, 1976-86 Zespołem Analizy i Interpretacji Muzyki. 1982-85 był członkiem Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego. Redagował liczne serie edytorskie, m.in. Documenta Chopiniana, Biblioteka Chopinowska, Biblioteka Małych Partytur, Musica Viva. Opublikował prace z zakresu ontologii, analizy i interpretacji dzieła muzycznego, relacji słowo-muzyka, teorii i historii pieśni oraz chopinologii. Prowadził Spotkania Muzyczne w Baranowie, przewodniczył Radzie Naukowej Towarzystwa im. F. Chopina i Międzynarodowym Sympozjom Chopinologicznym w Warszawie. Obecnie działa w Polskiej Akademii Chopinowskiej. Jest członkiem Rady Programowej Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina. Prowadzi badania nad muzyką czasów romantyzmu i nad romantyzującym nurtem polskiej muzyki współczesnej, nad teorią pieśni europejskiej i pokrewieństwem sztuk. Centrum jego zainteresowań stanowi twórczość Fryderyka Chopina. Oprócz chopinologicznych prac naukowych – których zwieńczeniem jest bezprecedensowa i obszerna synteza Chopin: człowiek, dzieło, rezonans (Poznań 1998) – Mieczysław Tomaszewski jest także autorem poświęconych kompozytorowi książek popularnonaukowych oraz audycji radiowych. M. Tomaszewski wygłaszał wykłady, odczyty i referaty dotyczące twórczości kompozytora i muzyki polskiej m.in. w: Paryżu, Dijon, La Chatre (Nohant), Valldemosie, Mariańskich Łaźniach, Wiedniu, Grazu, Gamming, Dreźnie, Lipsku, Hamburgu, Essen, Dusseldorfie, Chemnitz, Aarchus, Wilnie, Bratysławie, Londynie i Nowym Jorku.

(biogram za www.nifc.pl)

Res Facta Nova 2010-2011
panel administratora